Debat: Stop met sleutelen aan de democratie

Op dinsdag 27/10/09 om 19:30 in Puddingfabriek, Groningen

STOP MET SLEUTELEN AAN DE DEMOCRATIE

27 oktober 2009 - 19.30 uur  - De Puddingfabriek, Viaductstraat 3 a in Groningen

Gasten:

Burgemeester, dr. Peter Rehwinkel, gemeente Groningen

Professor dr. Frank Ankersmit, Rijksuniversiteit Groningen

‘Stop met sleutelen aan de democratie’ onder deze titel organiseert Debatcentrum Waag in samenwerking met het Forum voor Democratisch Ontwikkeling (FDO) een debat. Peter Rehwinkel, de nieuwe burgemeester van Groningen en de heer Frank Ankersmit, hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen zullen als gastsprekers aanwezig zijn. Het debat begint om 19.30 uur in de Puddingfabriek, Viaductstraat 3 a in Groningen.

Inhoud

Al sinds de jaren zestig buitelen politici, wetenschappers en andere betrokkenen over elkaar heen om onze democratie te vernieuwen: referenda, districtenstelsels, interactief beleid, gekozen burgemeesters, dubbele stemmen: je kunt het zo gek nog niet bedenken of het is al eens voorgesteld, of erger, ingevoerd. Al deze pogingen tot democratische vernieuwing hebben niet kunnen verhinderen dat de opkomst bij verkiezingen daalt, het aantal leden van partijen minimaal is en het vertrouwen in politici verder krimpt. Vernieuwing van de democratische vorm werkt dus niet. Sterker nog, misschien zijn al deze (halfslachtige) pogingen om de vermaledijde “kloof”  te slechten wel een belangrijke oorzaak van het tanende geloof in de politiek. Is het niet zo dat, wanneer we de afstand tussen burger en politiek als iets slechts beschouwen, we daarmee juist het bestaansrecht van de politiek ondermijnen? Werkt politiek niet vooral wanneer politici het gezag wordt toebedeeld om namens de bevolking over belangrijke zaken te beslissen? Is het wel de essentie van de democratie dat politici altijd dat besluiten wat de meerderheid wil? Is het juist niet de essentie van ons stelsel dat we de politici kiezen die vervolgens in onderling overleg de besluiten nemen?

Nederland heeft een parlementaire democratie. Dat is een indirecte vorm van democratie. De vernieuwingen die voortdurend worden voorgesteld zijn allen vormen van directe democratie: het volk beslist direct, zonder tussenkomst van politici. Achter dit streven zit de veronderstelling dat de directe democratie eigenlijk de ware democratie is, en dat de indirecte democratie slechts een second-best oplossing is, die om vooral praktische redenen is ingevoerd. Dit is een misvatting. De indirecte democratie is beter. De directe democratie leidt uiteindelijk tot een totalitaire dictatuur van een anonieme meerderheid, waar  de positie van minderheden wordt gemarginaliseerd. Een indirecte democratie kan niet zonder politici. We moeten daar dus zuinig op zijn en zorgen dat we goede politici houden of krijgen. Daarvoor is het nodig dat politici gezag hebben en respect krijgen. Uiteraard moeten ze dat zelf verdienen. Maar dat is alleen mogelijk wanneer we radicaal stoppen met alle direct-democratische vernieuwingen. Ze zijn namelijk wezensvreemd aan ons systeem.

Informatie

Voor informatie over het debat in Groningen kunt u de website www.debatcentrumwaag.nl raadplegen